Mısır’daki Gazze zirvesi ABD Başkanı Trump’ın konuşmasıyla başladı. Liderler Gazze için niyet beyanını imzalarken, konuşmasında Cumhurbaşkanı Erdoğan’a övgüler dizen Trump, ”Zor insanları severim, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a barışa yönelik çabaları için teşekkür ediyorum.” dedi.
Mısır’ın Şarm el-Şeyh şehrinde düzenlenecek Gazze zirvesinin başlamasına kısa süre kaldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da aralarında olduğu çok sayıda devlet başkanı zirve için Mısır’a geldi.
ABD Başkanı Trump’ın da Mısır’a ulaşmasıyla aile fotoğrafı çekimi başladı. Trump, liderlerle tek tek fotoğraf çektirdi. Trump, Erdoğan’ı kollarını açarak karşıladı. Samimi halleri dikkat çeken iki lider bir süre ayaküstü sohbet etti.
Trump Erdoğan’a, “Dostum… Bu adamın ne kadar çetin olduğunu biliyor musunuz? Bu adamı seviyorum. Bu adamı seviyorum.'” dedi.
Gazze’deki ateşkesin korunması ve barış amacıyla düzenlenen “Barış Zirvesi” kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ve Katar Emiri Şeyh Tamim bin Hamad Al Thani, Gazze için “Niyet Belgesi” imzaladı. En önde sadece ABD Başkanı Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan, Mısır Devlet Başkanı Sisi ve Katar Emiri’nin olması dikkat çekti.
ABD Başkanı Donald Trump, imza töreni öncesi yaptığı açıklamada, zirvede bir araya gelen ülkelere dikkat çekerek, “Muhtemelen servet ve güç bakımından bugüne kadar bir araya gelmiş en büyük ülkeler topluluğu ile karşı karşıyayız. Bunun bir parçası olmak benim için bir onur. Şimdi, birçok kural, düzenleme ve diğer unsurları kapsayan, oldukça kapsamlı bir belge imzalayacağız” dedi.
Orta Doğu’da İsrail, Hamas ve diğer birçok tarafla ilgili belgelerin zaten imzalandığını belirten Trump, “Ve her şey olağanüstü bir şekilde ilerliyor. Bildiğiniz gibi rehineler, zamanında ve planlandığı gibi serbest bırakıldı. Elbette, hayatını kaybedenler için çok üzücü bir durum. Onların kalıntıları aranmaya devam ediliyor ve birçok taraf birlikte çalışıyor. Bazıları bulundu, bazıları ise bulunamadı” ifadelerini kullandı. Orta Doğu’da uzun yıllar sonra barış sağlanacağını söyleyen Trump, “Özellikle bu masada temsil edilen ülkelerden büyük destek aldık” dedi.
Öncelikle ev sahibi Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi’ye yönelen Trump, “Şunu söylemek isterim, gerçekten harikaydınız. Ülkeniz inanılmaz. Hakkınızda kötü bir insanmışsınız gibi konuşuyorlar ve size adil davranmadıklarını düşünüyorum. Oysa siz aslında çok iyi bir insansınız. Zor bir çevrede bulunuyorsunuz ve her taraftan kuşatılmışsınız. Bu sizin sayenizde gerçek oldu. O yüzden size çok teşekkür etmek istiyorum. ve ayrıca Katar’dan bahsetmek isterim, teşekkürler. Büyük bir adam ve olağanüstü bir lider” dedi.
Yumuşak insanları değil zorlu karakterleri sevdiğini söyleyen Trump, daha sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan’a hitap ederek, “Bu beyefendi Türkiye denilen yerden geliyor ve dünyanın en güçlü ordularından birine sahip. Hatta ordusu, bizim bilmemize izin verdiği kadarından daha güçlü. Son dönemdeki çatışmalara bakarsanız, hepsinde en önde yer aldılar. Kazandı ve kazandığında bununla övünmekten kaçındı. Hiçbir şey istemiyor, sadece huzur istiyor. Kendisi çetin bir adam ve benim dostum. Ne zaman ihtiyaç duysam hep yanımda oldu. Bu yüzden Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkür etmek istiyorum. NATO’nun ne zaman kendisiyle bir meselesi olsa, beni arıyorlar ve ‘Bize bir iyilik yapar mısın, Erdoğan’la konuşabilir misin?’ diyorlar. Ben de konuşuyorum ve kendisi bizi hiç yarı yolda bırakmıyor. Asla bırakmıyor. Gerçekten inanılmaz. Dostluğu için kendisine teşekkür etmek istiyorum” dedi.
Ev sahibi Mısır’a özellike teşekkür etmek istediğini söyleyen Trump, “Bu zirve için Mısır’ı tercih etmemizin nedeni, çok yardımcı olmanızdı. Hem de çok yardımcı oldunuz” dedi.
Dünyanın en güçlü ve zengin ülkelerinin zirvede bir araya geldiğine vurgu yapan Trump, “Bugünkü kadar geniş ve güçlü bir birliktelik görülmemiştir. Şahsen ben, böyle bir tabloyu daha evvel görmüş değilim. Burada bizimle oldukları için hepsine teşekkür ediyorum” dedi.
Daha sonra Azerbaycan lideri İlham Aliyev’e dönerek Azerbaycan ve İran arasındaki savaşa son vereli çok olmadığını ifade eden Trump, “İyi bir iş ortaya çıkardım mı?” ifadelerini kullandı. Sonra Ermenistan lideri Nikol Paşinyan’a dönen Trump, “Siz ikiniz halen iyi anlaşıyorsunuz değil mi?” diyerek şakalaştı. ABD Başkanı Trump, “32 yıl boyunca savaştılar ama biz meseleyi yaklaşık bir saat içinde çözdük. Şimdi birbirlerini seviyorlar. Harika bir şey. Bence müthiş” diye konuştu.
Trump, Mısır Cumhurbaşkanı Sisi, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Katar Emiri Al Thani ile birlikte niyet belgesine imza attıktan sonra dünyanın en güçlü ve en zengin ülkelerinin liderlerinin Gazze’deki durumu düzeltmek üzere bir araya geldiğini söyledi. İmza sonrası açıklamasında Trump, “Gazze’deki durumu düzeltmek, her şeyi yoluna koymak istediler. Durum bir noktada çığırından çıkmıştı. Onlar bir araya gelip konuşmaya başladığında her şey çok hızlı ilerledi. İnanılmaz sorunsuz gitti. O kadar pürüzsüz ilerledi ki kimse bunun bu kadar kolay olabileceğine inanmadı” dedi.
Şimdiye kadar çok sayıda anlaşmaya imza attığını fakat hiçbirinin insanlar tarafından bu kadar önemsenmediğini ifade eden Trump, “Her zaman, Üçüncü Dünya Savaşı Orta Doğu’da başlayacak derler. Ama bu olmayacak. Aslında hiçbir yerde başlamasını istemiyoruz ama evet, başlamayacak. O yüzden herkese teşekkür etmek istiyorum” dedi
Zirveye ayrıca, Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Arap Birliği Genel Sekreteri Ahmed Ebu Gayt, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar ve Japonya’nın Kahire Büyükelçisi Fumio Iwai’nin de katılacağı açıklandı.
ABD Başkanı Donald Trump, 9 Ekim’de Mısır’da devam eden müzakerelerde İsrail ile Hamas’ın, Gazze’de ateşkes planının ilk aşamasını onayladığını duyurmuştu. Müzakerelerin yapıldığı Mısır’da anlaşma imzalanırken, İsrail hükümetinin onayıyla 10 Ekim’in ilk saatlerinde anlaşma devreye girmişti.
İsrail ordusunun anlaşmada belirtildiği üzere “sarı hat”ta çekilmesinin ardından Gazze Şeridi’nde ateşkesin aynı gün saat 12.00 itibarıyla yürürlüğe girdiği açıklanmıştı.
İsrail’in, Gazze Şeridi’ne 8 Ekim 2023’ten ateşkes anlaşmasına kadar geçen sürede düzenlediği saldırılarda 67 bin 682 kişi hayatını kaybetmiş, 170 bin 33 kişi yaralanmıştı.
