{"id":12202,"date":"2026-05-19T12:00:00","date_gmt":"2026-05-19T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.trabzonmanset.com\/?p=12202"},"modified":"2026-05-19T14:48:56","modified_gmt":"2026-05-19T11:48:56","slug":"kurtulusun-ilk-adimi-107-yil-once-samsunda-atildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.trabzonmanset.com\/index.php\/2026\/05\/19\/kurtulusun-ilk-adimi-107-yil-once-samsunda-atildi\/","title":{"rendered":"Kurtulu\u015fun ilk ad\u0131m\u0131 107 y\u0131l \u00f6nce Samsun&#8217;da at\u0131ld\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>B\u00fcy\u00fck \u00d6nder Gazi Mustafa Kemal Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn 19 May\u0131s 1919&#8217;da d\u00fc\u015fman\u0131n d\u00f6rt koldan sard\u0131\u011f\u0131 yurdu kurtulu\u015fa g\u00f6t\u00fcrmek i\u00e7in Samsun&#8217;a \u00e7\u0131k\u0131p Milli M\u00fccadele&#8217;yi ba\u015flatmas\u0131n\u0131n \u00fczerinden 107 y\u0131l ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p>AA muhabirinin tarihi kaynaklardan derledi\u011fi bilgilere g\u00f6re, Mondros M\u00fctarekesi&#8217;nin 30 Ekim 1918&#8217;de imzalanmas\u0131ndan sonra \u0130zmir&#8217;i Yunanl\u0131lar, Adana&#8217;y\u0131 Frans\u0131zlar, Antalya ve Konya&#8217;y\u0131 \u0130talyanlar i\u015fgal etti.<\/p>\n\n\n\n<p>Urfa, Mara\u015f, Antep, Merzifon ve Samsun&#8217;a \u0130ngiliz askerleri \u00e7\u0131kt\u0131, \u0130ngiliz Donanmas\u0131 13 Kas\u0131m 1918&#8217;de \u0130stanbul \u00f6nlerine demir att\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Vatan topra\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in y\u0131llar\u0131n\u0131 cephelerde ge\u00e7iren, Y\u0131ld\u0131r\u0131m Ordular\u0131 Grup Komutanl\u0131\u011f\u0131ndan 3 Kas\u0131m 1918&#8217;de \u0130stanbul&#8217;a d\u00f6nen Mustafa Kemal, yurdun kurtulmas\u0131 i\u00e7in harekete ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p>Samsun ve \u00e7evresindeki Rumlar, 17-18 Mart 1919&#8217;da Samsun&#8217;a asker \u00e7\u0131karan \u0130ngilizlerin de deste\u011fiyle \u00e7ete bask\u0131nlar\u0131 yap\u0131p karga\u015fa \u00e7\u0131kararak, Mondros Ate\u015fkes Antla\u015fmas\u0131&#8217;n\u0131n 7. maddesi gere\u011fi b\u00f6lgeyi \u0130tilaf Devletleri&#8217;nin i\u015fgaline a\u00e7mak istiyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu geli\u015fmeler \u00fczerine T\u00fcrk halk\u0131 kendini savunmak i\u00e7in te\u015fkilatlanmaya, can ve mal g\u00fcvenliklerini korumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131nca bu durumdan endi\u015fe eden \u0130ngiliz Y\u00fcksek Komiserli\u011fi ve Karadeniz Ordusu Ba\u015fkumandanl\u0131\u011f\u0131, 21 Nisan 1919&#8217;da \u0130stanbul H\u00fck\u00fcmeti&#8217;ne nota vererek, b\u00f6lgedeki gerilimin yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, Rumlara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan s\u00f6zde sald\u0131r\u0131lar\u0131n \u00f6nlenmesini talep etti.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/web-cdnprod.aa.com.tr\/uploads\/InfoGraphic\/2026\/05\/18\/dbb84da0937cd0bc4d486b5bcc0f5812.jpg\" alt=\"Kurtulu\u015fun ilk ad\u0131m\u0131 107 y\u0131l \u00f6nce Samsun'da at\u0131ld\u0131\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/tr\/info\/infografik\/51990\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6lgede asayi\u015fi sa\u011flamas\u0131 i\u00e7in 9. Ordu M\u00fcfetti\u015fi olarak g\u00f6revlendirilen Mustafa Kemal, \u0130zmir&#8217;in i\u015fgal edildi\u011fi 15 May\u0131s 1919&#8217;un ertesi g\u00fcn\u00fc, Band\u0131rma Vapuru ile \u0130stanbul&#8217;dan yola \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Mustafa Kemal ve arkada\u015flar\u0131, Samsun&#8217;a ilk ad\u0131mlar\u0131n\u0131 19 May\u0131s&#8217;ta Reji \u0130skelesi&#8217;nden att\u0131. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;nda Ruslar taraf\u0131ndan kentin b\u00fct\u00fcn iskeleleri bombalanm\u0131\u015f ancak sadece Frans\u0131zlara ait Reji (Tekel idaresi) \u0130skelesi sa\u011flam kalm\u0131\u015ft\u0131. Frans\u0131zlar o d\u00f6nemde Samsun&#8217;da kurulu bir fabrikada sigara \u00fcretiyordu. \u0130skelenin ad\u0131 bu nedenle &#8220;T\u00fct\u00fcn \u0130skelesi&#8221; olarak da ge\u00e7iyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Samsun&#8217;a geli\u015finin \u0130ngilizlerde tedirginlik olu\u015fturmas\u0131 \u00fczerine Mustafa Kemal, Samsun&#8217;da 6 g\u00fcn kald\u0131ktan sonra 25 May\u0131s&#8217;ta Havza&#8217;ya ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/web-cdnprod.aa.com.tr\/uploads\/Contents\/2026\/05\/18\/41e6839128713e4ea6ec309b460b165a.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Havza&#8217;da yap\u0131lan ilk mitingde \u0130zmir&#8217;in i\u015fgali protesto edildi<\/h2>\n\n\n\n<p>\u00dclkenin kurtulu\u015funa giden yolda Mustafa Kemal Pa\u015fa&#8217;n\u0131n ikinci dura\u011f\u0131 olan Havza&#8217;da ilk miting ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Mustafa Kemal Pa\u015fa&#8217;n\u0131n talimat\u0131yla yap\u0131lan mitingde, \u0130zmir&#8217;in i\u015fgali protesto edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir sonraki dura\u011f\u0131 Amasya olacak Mustafa Kemal, 18 g\u00fcn boyunca Havza&#8217;da Milli M\u00fccadele i\u00e7in \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctt\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Havza&#8217;daki hareketlilikten haberdar olan \u0130ngilizlerin yapt\u0131\u011f\u0131 bask\u0131 ile 9. Ordu M\u00fcfetti\u015fli\u011fi g\u00f6revinden al\u0131nmas\u0131 \u00fczerine Mustafa Kemal, Havzal\u0131lara sivil olarak veda etti.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/web-cdnprod.aa.com.tr\/uploads\/Contents\/2026\/05\/18\/db4c18453ccba715925e814c2e7b21bb.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">M\u00fccadele ate\u015fi Anadolu&#8217;ya yay\u0131ld\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p>Gazi Mustafa Kemal ve silah arkada\u015flar\u0131n\u0131n Samsun&#8217;a \u00e7\u0131karak yakt\u0131\u011f\u0131 kurtulu\u015f me\u015falesi s\u0131ras\u0131yla Amasya, Erzurum ve Sivas&#8217;ta da yak\u0131larak t\u00fcm yurda yay\u0131ld\u0131. Milli M\u00fccadele sonunda 29 Ekim 1923&#8217;te kurulan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti, bu y\u0131l 103. ya\u015f\u0131na giriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ondokuz May\u0131s \u00dcniversitesi (OM\u00dc) E\u011fitim Fak\u00fcltesi Temel E\u011fitim B\u00f6l\u00fcm\u00fc S\u0131n\u0131f E\u011fitimi Ana Bilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Kaya Tuncer \u00c7a\u011flayan, AA muhabirine, Milli M\u00fccadele&#8217;nin T\u00fcrk tarihinin en \u00f6nemli kesitlerinden biri oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n<p>Mondros M\u00fctarekesi&#8217;nin 7. maddesinin i\u015fgallere zemin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nin payla\u015f\u0131m s\u00fcrecinde kritik rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten \u00c7a\u011flayan, ba\u015fta \u0130stanbul ve Bo\u011fazlar olmak \u00fczere Anadolu&#8217;nun farkl\u0131 b\u00f6lgelerinin i\u015fgal edildi\u011fini hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/web-cdnprod.aa.com.tr\/uploads\/Contents\/2026\/05\/18\/64f2486d3228d09835dd3b8202a16c1a.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Samsun&#8217;a da 9 Mart ve 17 May\u0131s 1919&#8217;da \u0130ngiliz askerlerinin \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren \u00c7a\u011flayan, &#8220;Bu a\u00e7\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Milli M\u00fccadele, T\u00fcrk milletinin vatan olarak bu topraklar\u0131 koruma m\u00fccadelesidir. Sadece ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ve vatan b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn de\u011fil, ayn\u0131 zamanda milli ve manevi de\u011ferlerin korunma m\u00fccadelesidir.&#8221; dedi.<\/p>\n\n\n\n<p>Mustafa Kemal Pa\u015fa ve silah arkada\u015flar\u0131n\u0131n i\u015fgal alt\u0131ndaki \u0130stanbul&#8217;da y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri de\u011ferlendirmeler sonucunda Milli M\u00fccadele&#8217;nin Anadolu merkezli y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale geldi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan \u00c7a\u011flayan, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Mustafa Kemal Pa\u015fa&#8217;n\u0131n 9. Ordu M\u00fcfetti\u015fi olarak Samsun&#8217;a g\u00f6revlendirilmesi yap\u0131lacak ve bu g\u00f6revlendirme \u00e7er\u00e7evesinde neredeyse Anadolu&#8217;nun yar\u0131s\u0131, yani b\u00fct\u00fcn Do\u011fu Anadolu Mustafa Kemal Pa\u015fa&#8217;n\u0131n sivil ve askeri m\u00fcfetti\u015fi olarak denetimine ve emrine verilmi\u015f olacakt\u0131r. B\u00f6ylece Mustafa Kemal Pa\u015fa, T\u00fcrk milletinin makus talihini yenmek ad\u0131na Samsun&#8217;a 19 May\u0131s 1919&#8217;da ad\u0131m atm\u0131\u015ft\u0131r ama burada \u00f6nemli olan \u015fey \u015fudur, \u0130stanbul&#8217;da kararla\u015ft\u0131r\u0131lan Anadolu merkezli Milli M\u00fccadele fikrinin ger\u00e7ekle\u015ftirilip ger\u00e7ekle\u015ftiremeyece\u011fi konusunda belirsizlik vard\u0131r. Her ne kadar Milli M\u00fccadele&#8217;nin lider kadrosu askerler olsa da bu hareketin \u00f6znesi bizzat T\u00fcrk milleti olacakt\u0131r. T\u00fcrk milleti de yorgundur. Yakla\u015f\u0131k 7-8 y\u0131l s\u00fcren sava\u015flar var ve bu sava\u015flarda yorgun d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f T\u00fcrk halk\u0131 yeni bir m\u00fccadeleyi ba\u015flatabilecek enerjiye, cesarete sahip midir? Bunun ilk \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yer Samsun olmu\u015ftur.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Samsun&#8217;un Milli M\u00fccadele&#8217;deki kritik rol\u00fcne dikkati \u00e7eken \u00c7a\u011flayan, &#8220;Samsun&#8217;un Milli M\u00fccadele&#8217;deki en \u00f6nemli rol\u00fc, Anadolu merkezinde milli bir m\u00fccadele fikrinin ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fine dair Mustafa Kemal Pa\u015fa&#8217;y\u0131 ikna etmi\u015f olmas\u0131 ve bu fikirlerin ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini g\u00f6rm\u00fc\u015f olmas\u0131d\u0131r. &#8216;Kurtaran&#8217; \u015fehir ifadesi, bu a\u00e7\u0131dan Samsun&#8217;un hak etti\u011fi bir ifadedir.&#8221; ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00fcy\u00fck \u00d6nder Gazi Mustafa Kemal Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn 19 May\u0131s 1919&#8217;da d\u00fc\u015fman\u0131n d\u00f6rt koldan sard\u0131\u011f\u0131 yurdu kurtulu\u015fa g\u00f6t\u00fcrmek i\u00e7in Samsun&#8217;a \u00e7\u0131k\u0131p Milli M\u00fccadele&#8217;yi ba\u015flatmas\u0131n\u0131n \u00fczerinden 107 y\u0131l ge\u00e7ti. AA muhabirinin tarihi kaynaklardan derledi\u011fi bilgilere g\u00f6re, Mondros M\u00fctarekesi&#8217;nin 30 Ekim 1918&#8217;de imzalanmas\u0131ndan sonra \u0130zmir&#8217;i Yunanl\u0131lar, Adana&#8217;y\u0131 Frans\u0131zlar, Antalya ve Konya&#8217;y\u0131 \u0130talyanlar i\u015fgal etti. Urfa, Mara\u015f, Antep, Merzifon ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12203,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[5155,2293,606],"class_list":["post-12202","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-19-mayis","tag-gazi-mustafa-kemal-ataturk","tag-samsun"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.trabzonmanset.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12202","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.trabzonmanset.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.trabzonmanset.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trabzonmanset.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trabzonmanset.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12202"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.trabzonmanset.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12202\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12206,"href":"https:\/\/www.trabzonmanset.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12202\/revisions\/12206"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trabzonmanset.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12203"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.trabzonmanset.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12202"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trabzonmanset.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12202"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.trabzonmanset.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12202"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}